Выбранае
Шрифт:
– Прозвішча! – адразу гыркнуў чалавек. Відаць, ён быў чымсь раззлаваны, нервозны тварык яго нядобра хмурнеў, позірк спадылба цвёрда ўтаропіўся ў арыштаванага.
– Рыбак.
– Год нараджэння?
– Дзевяцьсот шаснаццаты.
– Дзе радзіўся?
– Пад Гомелем.
Следчы адышоўся ад акна, сеў у крэсла. Паводзіў ён сябе насцярожана, энергічна, але, здаецца, не надта пагрозліва.
– Сядай!
Рыбак ступіў два крокі і асцярожна апусціўся на рыплівае венскае крэселка насупраць стала.
– Жыць хочаш?
Дзіўнаватае гэта
– Ну хто ж жыць не хоча! Вядома...
Аднак следчы, здаецца, быў далёкі ад таго, каб жартаваць, і ў ранейшым тэмпе прадаўжаў насядаць з пытаннямі.
– Так! Куды ішлі?
Энергічная пастаноўка пытанняў патрабавала, мусіць, гэткае ж энергіі ў ягоных адказах, але Рыбак не адразу цяміў часам патайнага сэнсу паліцаевых слоў і трохі марудзіў.
– Ішлі па харчы. Трэба было папоўніць запасы, – сказаў ён і падумаў: «Чорт з ім! Хто не знае, што партызаны таксама ядуць. Які тут можа быць сакрэт!»
– Так, праўда. Паверу. Куды ішлі?
Следчы ўвесь аж напяўся за сталом, сочачы за рухам кожнае жылкі на яго твары. Рыбак разгладзіў палу кажушка на калене, паскроб пазногцем нейкую там плямку.
– Дык, гэта, ішлі на хутар, а ён аказаўся спалены. Ну, пайшлі куды вочы глядзяць.
– Які хутар спалены?
– А той, Кульгаёў, ці як яго. Пры лесе.
– Праўда. Кульгаёў спалены. Немцы спалілі. А Кульгай і ўсе кульганяты расстраляны.
«Слава Богу, не давядзецца ўзяць грэх на душу», – задаволена падумаў Рыбак.
– А як апынуліся ў Лясінах?
– Ды так. Напаткалі ўначы, ну і... Зайшлі да старасты.
– Так, так, зразумела, – аб чымсь раздумваючы, прыкінуў следчы. – Значыць, ішлі да старасты?
– Не, чаму? Ішлі на хутар, я ж сказаў...
– На хутар, зразумела. А хто камандзір банды? – раптам запытаў следчы і, поўны ўвагі, замёр, утаропіўшы ў яго жорсткі, уважлівы позірк.
Рыбак падумаў, што тут ужо можна схлусіць – хай праверыць. Хіба што Сотнікаў...
– Камандзір атрада? Ну, гэты... Дубавы.
– Дубавы? – чамусьці здзівіўся следчы, і Рыбак працягла паглядзеў у яго вочы. Але не затым, каб упэўніць следчага ў праўдзівасці свае хлусні, – важней было зразумець, вераць яму або не. Аднак на востранькі, як бураўчык, позірк следчага набег цень задуменнасці.
– Прахвост! Ужо і з Дубавым знюхаўся! Я так і ведаў. Увосень не ўзялі – і вось, калі ласка...
Рыбак не зразумеў, каго ён мае на ўвазе? Старасту? Але як жа тады? Відаць, ён тут штосьці наблытаў... Аднак разважаць не было калі – Партноў імкліва вёў далей допыт.
– Дзе атрад?
– У лесе.
Тут ужо ён адказаў без затрымкі і нават прама і бязгрэшна паглядзеў у сцюдзёна насцярожаныя вочы следчага – хай упэўніцца.
– У Баркоўскім?
– Ну.
(Дурныя яны, ці што, сядзець у Баркоўскім лесе, які хоць і вялікі, ды пасля ўзрыву моста на Іслянцы абложаны з чатырох бакоў. Хопіць таго, што там асталася група гэтага Дубавога, рэшткі
ж іхняга атрада перабраліся за шаснаццаць кіламетраў на Гарэлае балота.)– Колькі чалавек у атрадзе?
– Трыццаць.
– Лжэш! У нас ёсць звесткі, што болей.
Рыбак паблажліва ўсміхнуўся. Ён адчуў патрэбу прадэманстраваць лёгкую пагарду да недасведчанасці следчага.
– Было болей. А цяпер трыццаць. А астатнія выбылі. Ведаеце, баі, страты...
Следчы задаволена паёрзаў у крэсле.
– Што, пашчыпалі? Во-во! Скора пух-пяро паляціць ад усіх вас.
Рыбак памаўчаў. Ягоны настрой пайшоў угору – здаецца, ад Сотнікава яны не многа даведаліся, значыць – можна набаяць баек – хай правяраюць. Зноў жа падобна на тое, што следчы пачаў дабрэць у сваіх адносінах да яго, і Рыбак падумаў, што гэтую добрасць трэба неяк умацаваць, каб можна яшчэ і пакарыстацца ёю.
– Так! – следчы адкінуўся ў крэсле. – А цяпер ты мне скажы, хто з вас двух страляў ноччу? Нашы бачылі – адзін пабег, а другі страляў. Ты?
– Не, не я, – сказаў Рыбак, не надта, аднак, рашуча. Тут ужо яму проста няёмка было апраўдвацца і тым самым перакладваць віну на Сотнікава. Але што ж, браць яе на сябе?
– Значыць, той? Так?
Гэтае пытанне асталося без адказу – Рыбак толькі падумаў: «Каб ты здох, сволач! Так спрытна ловіць». Ды і на самай справе, што ён мог яму сказаць?
Зрэшты, Партноў не надта настойваў.
– Так, так, зразумела. Як яго прозвішча?
– Каго?
– Напарніка.
Прозвішча! Навошта б яно ім здалося, гэтае прозвішча?
Але калі Сотнікаў не назваў сябе, тады нягожа называць яго і яму. Мабыць, трэба было б неяк схлусіць, ды Рыбак не мог знайсці як.
– Не ведаю, – урэшце сказаў ён. – Я нядаўна ў гэтым атрадзе, яшчэ не ўсіх знаю па прозвішчах.
– Так, не ведаеш, – з лёгкай прытворнай прыкрасцю канстатаваў Партноў. – А стараста гэты, кажаш, Сыч? Так ён у вас значыцца?
Рыбак напружыў памяць – здаецца, ён не чуў нават і прозвішча старасты, не толькі ягонай мянушкі.
– А не ведаю. Чуў – у вёсцы яго завуць Пётра.
– Ах, Пётра.
Яму на хвіліну здалося, што Партноў гэты нейкі недалужны блытанік, але тут жа ён здагадаўся: следчы хоча заблытаць яго.
– Так, так. Значыць, родам адкуль? З Магілева?
– З-пад Гомеля, – цярпліва паправіў Рыбак. – Рэчыцкі раён.
– Прозвішча?
– Чыё?
– Тваё.
– Рыбак.
– Дзе астатнія з банды?
– На... У Баркоўскім лесе.
– Колькі да яго кіламетраў?
– Адсюль?
– Ну, адкуль жа яшчэ?
– Не ведаю точна. Кіламетраў васемнаццаць будзе.
– Правільна, будзе. Якія вёскі радам?
– Вёскі? Дзягцярня, Уклеіна. Ну і гэта, як яе... Драгуны.
Партноў зазірнуў у паперку, што ляжала перад ім на стале.
– А якія ў вас сувязі з гэтай... Вокунь Аўгінняй?
– Дзёмчыхай? Яй-богу, ніякіх. Проста зайшлі перахавацца, паесці. Ну а вашыя хлопцы...
– А хлопцы і награнулі! Малайцы хлопцы! Дык, кажаш, ніякіх?